Klasy integracyjne
Trochę historii
Dlaczego warto posłać dziecko do klasy integracyjnej?
Zadania nauczyciela w klasie integracyjnej
Nauczyciel wspomagający
Co zyskują dzieci niepełnosprawne w klasie integracyjnej?
Co zyskują dzieci zdrowe w klasie integracyjnej?
Wielokierunkowa praca wychowawcza
KLASA I A
KLASA II A
KLASA III A
KLASA IV A
KLASA V A
KLASA VI A
Klasy integracyjne                                                            

Trochę historii

1 września 2006r –w naszej Szkole została utworzona pierwszą klasę integracyjną w Prudniku, stwarzając dzieciom niepełnosprawnym możliwość nauki w szkole masowej. Odtąd co roku wraz ze zdrowymi pierwszoklasistami wchodzą do szkoły ich niepełnosprawni koledzy.
Integracja w naszej placówce sprawdziła się, stała się dniem powsze- dnim. W klasach integracyjnych uczą się razem ze swoimi zdrowymi rówieśnikami uczniowie o specjalnych potrzebach edukacyjnych spowo- dowanych różnymi typami niepełnosprawności: autyzmem, zespołem Aspergera, zaburzeniami zachowania, upośledzeniem umysłowym w sto- pniu lekkim. Wśród uczniów w klasach integracyjnych są również dzieci przewlekle chore, niedosłyszące i niedowidzące.

W każdej klasie integracyjnej pracuje dwóch nauczycieli. W klasach I-III jest to nauczyciel edukacji wczesnoszkolnej i nauczyciel wspomaga- jący, w klasach IV-VI nauczyciel przedmiotu i nauczyciel wspomagają- cy. Nauczyciel wspomagający przekazuje informacje dotyczące danego dziecka - jego ograniczeń i możliwości - nauczycielom przedmiotu. Wspólnie ustalają metody pracy z każdym dzieckiem niepełnosprawnym w celu optymalnego wykorzystania jego szans w procesie edukacji. Na lekcji nauczyciel wiodący i nauczyciel wspomagający pracują ze wszys- tkimi dziećmi jednocześnie, co pozwala im obu dokładnie obserwować wszystkich uczniów. Dzięki temu mogą na bieżąco wymieniać spostrze- żenia i podejmować decyzje dotyczące dalszych oddziaływań dydakty- cznych i wychowawczych.

Klasa integracyjna to zespół, w którym uczy się od 15 do 20 uczniów w tym 3-5 dzieci z aktualnym dokumentem Orzeczenie o potrzebie kształ cenia specjalnego. Wydawane ono jest przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne najczęściej na czas nauczania zintegrowanego (klasy I-III) lub na cały okres nauki w szkole podstawowej (rzadziej: na czas nieokreślony).
Chcemy, by dzieci niepełnosprawne rozwijały się między rówieśnikami z wysoko rozwiniętą empatią i dojrzałością społeczną. Dla pozostałych uczniów jest to wspaniała szansa wychowania się w duchu tolerancji, zrozumienia i doświadczania przyjaźni ponad podziałami społecznymi. Każdy z nas ma swoje słabe strony, ale także odnosi sukcesy w innych dziedzinach. Tego chcemy uczyć nasze dzieci.

 

 DLACZEGO WARTO POSŁAĆ DZIECKO DO KLASY INTEGRACYJNEJ?


Nasza szkoła od 2006 roku realizuje ideę nauczania uczniów w klasach integracyjnych. W klasach tych wspólnie uczą się dzieci zdrowe z dziećmi niepełnosprawnymi. Uczniowie integrowani mają różne niepełno- sprawności (wady wzroku, słuchu, nadpobudliwość psychoruchowa). Uczniowie uczestniczą we wszystkich imprezach organizowanych na terenie szkoły i poza nią. Prowadzone są dodatkowe zajęcia: rewalida- cja, muzykoterapia, dogoterapia, kółko taneczne. Wyjeżdżają na wycie- czki, do teatru, na Zieloną Szkołę.
Zadaniem naszej szkoły, jako placówki edukacyjno - wychowawczej, jest stworzenie wszystkim dzieciom optymalnych warunków rozwoju psychofizycznego i intelektualnego na górnej granicy ich indywidualnych możliwości. Dlatego też jesteśmy otwarci na każdego "małego człowie- ka", bez względu na jego różnego typu ograniczenia. W klasie integra- cyjnej wszyscy uczniowie, także o specjalnych potrzebach edukacyj- nych uczą się i wzrastają razem. Aktywność dzieci zdrowych, ich spon- taniczność i wola zdobywania wiedzy mobilizują dzieci niepełnosprawne do pracy na lekcjach i do pracy nad sobą. Wspólne przebywanie dzieci zdrowych i niepełnosprawnych przynosi wymierne korzyści, co potwier- dzają między innymi pozytywne wnioski płynące z ankiet, które są na bieżąco przeprowadzane wśród uczniów uczących się w klasie integra- cyjnej oraz ich rodziców.
Wiele wsparcia otrzymujemy od rodziców naszych podopiecznych. Od tego czy zapiszą dziecko do klasy integracyjnej zależy jej istnienie. Oto opinie niektórych rodziców, których dzieci uczą się w klasach integra- cyjnych:
Zdaniem Pani Katarzyny Gach, w większej mierze udzielana jest tu pomoc każdemu dziecku, dzieciom zdrowym obcowanie z dziećmi chorymi pozwala traktować niepełnosprawność jak coś zwyczajnego, uczą się współczucia, a nie wyśmiewania słabszych i chorych.
Pani Sylwia Błach, uważa, że jest to najlepsze rozwiązanie dla jej syna, ponieważ w klasie jest mniej dzieci, zawsze są dwie panie, które pomagają, gdy jest taka potrzeba, są też dodatkowe zajęcia wspoma- gające rozwój ucznia.
Według Pani Joanny Hnatiuk, klasa integracyjna jest bardzo potrzeb- na, ponieważ dzięki niej wszyscy uczniowie uczą się empatii i wrażliwo- ści. Relacje dzieci w klasie integracyjnej są naturalne, nie mają proble- mów z zaakceptowaniem niepełnosprawnego kolegi.
Podsumowując można powiedzieć, że klasy integracyjne przynoszą wiele korzyści, zarówno dzieciom niepełnosprawnym, jak i zdrowym. Osobom poszkodowanym na zdrowiu zapewniają przygotowanie do normalnego życia w społeczeństwie, w którym większość stanowią ludzie pełnosprawni. Nawiązanie bliskich kontaktów z ludźmi zdrowymi sprzyja pozbywaniu się lęków przed nowym środowiskiem. Przebywając bowiem w gronie zdrowych rówieśników dzieci niepełnosprawne do- strzegają, że ich ułomność nie dyskryminuje, ale nie stawia też w sy- tuacji uprzywilejowanej. Przekonują się, że mimo kalectwa mogą być traktowane na równi z innymi. Natomiast dzieci zdrowe w czasie wspólnej nauki i zabawy uczą się dostrzegania potrzeb innych, akcep- tacji i tolerancji wobec odmiennych zachowań, opiekuńczości i odpo- wiedzialności za słabszych. Innym korzystnym elementem jest mała liczebność klas integracyjnych i jednoczesna praca dwóch pedagogów. Taka sytuacja pozwala na dokładne zdiagnozowanie przyczyn trudności w nauce szkolnej, jak również daje możliwość odkrycia dziecka wybitnie zdolnego. Aktywność dzieci zdrowych, ich spontaniczność mobilizuje dzieci niepełnosprawne do pracy na lekcji i po zajęciach.

 

 

Zadania nauczyciela przedmiotu (wiodącego) w klasie  integra-  cyjnej
 


ZADANIA EDUKACYJNE związane ze zdobywaniem konkretnej wiedzy   i umiejętności szkolnych przez ucznia niepełnosprawnego podczas lekcji (zajęć zintegrowanych na poziomie klas I - III oraz poszczególnych zajęć przedmiotowych na II etapie kształcenia:
1. zapoznanie się z pełną dokumentacją ucznia niepełnosprawnego (dia- gnozą i zaleceniami specjalistów), charakterystyką i diagnozą "roboczą" sporządzoną przez nauczyciela wspierającego;
2. dokonanie wyboru konkretnych programów nauczania dla całej klasy (zatwierdzonych przez MENiS lub autorskich) oraz podręczników do konkretnych przedmiotów szkolnych po uprzedniej konsultacji z nauczy- cielem wspierającym (uwzględniając możliwości jak najpełniejszego wy- korzystania określonych książek i zeszytów ćwiczeń przez uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi);
3. przekazanie nauczycielowi wspierającemu pisemnych i szczegółowych rozkładów materiałów na bieżący rok szkolny przewidzianych do realiza- cji (z uwzględnieniem terminów realizacji);
4. współpraca z nauczycielem wspierającym przy układaniu indywidual- nego programu (lub jego modyfikacji) dla poszczególnych uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi;
5. współpraca z nauczycielem wspierającym podczas ustalanie kryte- riów oceniania uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych, ze szczególnym uwzględnieniem najbardziej znaczących dla każdego ucznia form aktywności podlegających ocenie;
6. ustalenie wiodących metod i form pracy na zajęciach lekcyjnych      z poszczególnych przedmiotów w klasach starszych lub tzw. edukacji  w klasach młodszych (pod kątem pracy całego zespołu klasowego) np. praca w grupach zadaniowych, wykorzystanie metody projektów, za- stosowanie metod aktywizujących i ekspresyjnych, i innych;
7. opracowywanie wspólnie z nauczycielem wspierającym przebiegu (toku) konkretnych lekcji, z uwypukleniem aktywności uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (by i oni mogli zaprezentować zdrowym rówieśnikom swoje umiejętności i odnosić sukcesy na tle klasy);
8. przygotowywanie, po uzgodnieniach z nauczycielem wspierającym, pomocy dydaktycznych także dla uczniów niepełnosprawnych (nie tylko dla uczniów pełnosprawnych z klasy integracyjnej), ze szczególnym naciskiem na konkretyzację omawianych na zajęciach zagadnień (do- datkowe formy obrazkowe), upraszczanie pisemnych poleceń i tekstów oraz indywidualizację (stosownie do możliwości intelektualnych) różno- rodnych wersji ćwiczeń, zadań domowych oraz prac klasowych

ZADANIA INTEGRUJĄCE związane z integrowaniem uczniów i nauczycieli jednej klasy oraz całej szkoły;
1. przygotowywanie (organizowanie) różnych imprez i uroczystości szkolnych (zabawy, apele okolicznościowe, konkursy ) oraz pozaszkol- nych (wycieczki, wyjścia do kina i inne), wspólnie lub po konsultacji     z nauczycielem wspierającym, tak, by uczniowie o specjalnych potrze- bach edukacyjnych mogli aktywnie w nich uczestniczyć osiągając za- dowolenie i sukcesy;
2. rozbudzanie zainteresowań oraz kształtowanie uzdolnień uczniów     o specjalnych potrzebach edukacyjnych (zarówno w zakresie artysty- cznym jak i edukacyjno - przedmiotowym) poprzez umożliwienie i za- chęcanie ich do uczestnictwa razem ze zdrowymi rówieśnikami w za- jęciach pozalekcyjnych (kółkach zainteresowań, zajęciach fakultaty- wnych);
3. budowanie i rozwijanie współpracy z nauczycielem wspierającym opartej na właściwej komunikacji, dzięki której możliwe jest osiąganie pełnego, wzajemnego zrozumienia, partnerskie działania na rzecz wszy- stkich uczniów jednej klasy oraz
4. osiąganie satysfakcji zawodowej przez każdego, nauczającego peda- goga.

ZADANIA WYCHOWAWCZE związane z przekazywaniem uczniom i ich rodzicom ogólnoludzkich wartości, także związanych ze szkolnym pro- gramem wychowawczym:
1. aktywne włączanie się w organizowane przez nauczyciela wspierają- cego (pełniącego funkcję wychowawcy klasy) spotkania z rodzicami, szczególnie te, ukierunkowane na kształtowanie prawidłowej postawy rodzicielskiej wobec własnych, pełnosprawnych dzieci i ich stosunku do ludzi niepełnosprawnych żyjących w tzw. otwartym społeczeństwie;
2. przekazywanie, w ramach nauczania swojego przedmiotu, konkretnych treści wychowawczych (często wynikających z natural- nych, "spontanicznych" sytuacji, które zachodzą podczas lekcji), ma- jących na celu uwrażliwienie uczniów na poszanowanie inności każdego człowieka, jego godność, autonomię oraz na konieczność niesienia serdecznej, niewymuszonej pomocy osobom słabszym i potrzebującym.

UWAGI do zadań:
Nauczyciel wiodący (przedmiotowiec) podejmujący pracę w klasie integracyjnej, zdecydowanie powinien posiadać:
 pewien zasób wiedzy o dzieciach niepełnosprawnych (choć mini- malny!);
 pewien zasób wiedzy o sposobach, formach i metodach pracy w kla- sie integracyjnej;
 pozytywne podejście emocjonalne do uczniów ze specjalnymi po- trzebami edukacyjnymi oraz cechy charakteru takie jak: cierpliwość, wytrwałość, pogodne usposobienie, dobra kontrola emocjonalne;
 przekonanie o wartości integracyjnego nauczania i wychowania dzieci i młodzieży niepełnosprawnej z ich pełnosprawnymi rówieśnikami!
 

Nauczyciel wspomagający

Nauczyciel wspomagający (nazywany też wspierającym) to nauczyciel z odpowiednim przygotowaniem - pedagog specjalny. Na co dzień jest to osoba, która bezustannie „czuwa” przy dzieciach, zarówno podczas zajęć lekcyjnych jak i przerw. Włącza się on do planowania pracy dy- daktycznej i wychowawczej. Pomaga uczniom mającym trudności za- równo w przyswojeniu i realizacji wyzwań dydaktycznych jak i w przy- stosowaniu społecznym. Nauczyciel wspomagający dba o to, by każde dziecko miało odpowiednio do własnych potrzeb dostosowane formy i metody nauczania.
Niektórzy z naszych uczniów świetnie dają sobie radę przy jego mini- malnej pomocy – inni potrzebują mieć dyskretny cień za plecami niemal ciągle, by uczyć się współdziałać w grupie rówieśników i realizować materiał programowy na poziomie szkoły masowej.

Nauczyciel wspomagający:
- opiekuje się dziećmi „orzeczeniowymi”,
- ściśle współpracuje z Rodzicami – radzi oraz informuje,
- analizuje dokumentację i przeprowadza wywiad z Rodzicami, by bar- dziej efektywnie planować prace i rozwój dziecka,
- prowadzi dokumentację dzieci niepełnosprawnych,
- tworzy indywidualny program edukacyjny,
- monitoruje postępy, trudności, szczególne zachowania dziecka we wszystkich przejawach życia szkolnego, nie tylko podczas lekcji,
- na bieżąco prowadzi ewaluacje i modyfikacje programu,
- koordynuje realizację wszystkich zajęć, w których uczestniczy dziecko na terenie naszej szkoły,
- staje się specjalistą prowadzącym i to do niego kierowane są pytania dotyczące ucznia z orzeczeniem.

ZADANIA NAUCZYCIELA WSPIERAJĄCEGO W KLASIE INTEGRACYJNEJ

W oddziałach integracyjnych zatrudnia się dodatkowo nauczyciela wspierającego. Jego zadaniem na wszystkich poziomach kształcenia jest współorganizowanie kształcenia integracyjnego uczniów niepełno- sprawnych przez ich specjalistyczne wspieranie w czasie lekcji oraz rewalidacji indywidualnej.

Zadania nauczyciela wspierającego

1. Analiza dokumentacji uczniów (wywiady z rodzicami, opinie i orzecze- nia poradni psychologiczno-pedagogicznej i innych poradni specjalisty cznych).
2. Dobór odpowiednich form i metod pracy - indywidualizacja procesu dydaktycznego.
3. Współpraca z nauczycielami poszczególnych przedmiotów
- zapoznanie nauczycieli z problemami uczniów
- określenie podziału obowiązków
- ustalenie niezbędnych na zajęcia pomocy dydaktycznych dla dzieci niepełnosprawnych.
4. Pomoc na lekcjach zapewniająca sprawne tempo pracy (przygoto- wanie zeszytów i podręczników, wyręczanie dzieci np. w rysowaniu figur przestrzennych, tabelek, przepisywanie dłuższych treści z tablicy lub przygotowanie notatki wcześniej). 
5 Prowadzenie rewalidacji indywidualnej, w ramach której usprawniamy zaburzone u dziecka funkcje.
6. Prowadzenie dokumentacji uczniów niepełnosprawnych - diagnozo-  wanie, ocena postępów dziecka, prowadzenie "Kart wychowania i na- uczania wspierającego".
 

Co zyskują dzieci niepełnosprawne w klasie integracyjnej?

- możliwość realizacji obowiązku szkolnego w przyjaznym środowisku
- fachową opiekę terapeutyczną (pedagog specjalny, psycholog, pedagog szkolny)
- nowe przyjaźnie z rówieśnikami
- ciekawe zajęcia dodatkowe (rewalidacyjne, logopedyczne, ), podczas których nie tylko ćwiczą i się uczą ale przede wszystkim dobrze bawią
- swobodę funkcjonowania w środowisku osób pełnosprawnych
- umiejętność racjonalnej oceny swoich trudności i umiejętności
- sprzyjające warunki do pełniejszego rozwoju społecznego i emocjonal- nego
- poczucie bezpieczeństwa

Co zyskują dzieci zdrowe w klasie integracyjnej?

- wychowanie w duchu przeżywania pojęcia tolerancja
- uczą się szybciej, bo w praktyce, zachowań prospołecznych
- „inność” nie jest dla nich zjawiskiem zaskakującym
- realizują program nauczania szkoły masowej a ponadto mają wyjątko- wo troskliwą opiekę (dwóch nauczycieli)
- mniejsze ryzyko zagrożenia niedostosowaniem społecznym


Wielokierunkowa praca wychowawcza

Współistnienie dzieci chorych i zdrowych w jednej grupie uczniowskiej jest bardzo trudnym zagadnieniem nie tylko dla rodziców i uczniów. Mamy świadomość, że integrowanie dzieci niepełnosprawnych z ich zdrowymi rówieśnikami wiąże się nie tylko ze specyficzną pracą dyda- ktyczną, ale przede wszystkim pracą wychowawczą.
Od samego początku działamy w dwóch kierunkach:
1. Wprowadzamy dzieci niepełnosprawne w krąg zdrowych rówieśników oraz
2. Uczymy dzieci zdrowe obcowania z kolegami, którzy wymagają nieco większej pomocy.
Zawiązanie nowej (pierwszej) klasy zawsze jest odpowiedzialnym zada- niem dla wychowawcy. W klasie integracyjnej wyzwania są większe. Nie wszystkie dzieci zdrowe rozumieją sposób bycia i problemy swoich nie- pełnosprawnych kolegów; podobnie – dzieci „integracyjne” wchodząc  w środowisko osób zdrowych zaczynają realizować zupełnie odmienne role i obowiązki. Dla obu stron są to doświadczenia nieraz zupełnie nowe a czasem i trudne.
Zadanie pedagogów i nauczycieli polega na tym, by nauczyć nasze dzieci pokonywania barier i zgodnego funkcjonowania. Dzieci zdrowe rozwijają poziom empatii, który w życiu dorosłym pomoże im na rozu- mienie bardziej skomplikowanych relacji międzyludzkich – i nie musi to oznaczać uległości oraz odsuwania na dalszy plan własnych potrzeb      i pragnień. Natomiast dzieci niepełnosprawne mają szansę zmierzyć się ze swoimi trudnościami oraz poszukać cech wyróżniających ich spo- między rówieśników – mogą budować realny obraz swojej osoby. Uczą się żyć w środowisku osób zdrowych, w jakim przyjdzie im funkcjono- wać w późniejszych latach.
Dlatego czuwamy nad jakością kontaktów rówieśniczych w całej klasie stając się stróżami właściwych zachowań prospołecznych wśród dzieci, a naszym motto jest realizowanie minimum indywidualizacji i dostosowań przy maksymalizacji współpracy i porozumienia.
 

Obecnie w naszej szkole istnieje 5 oddziałów integracyjnych w klasach I , II ,III, V i VI .Dla uczniów z orzeczeniami prowadzone są zajęcia dogo- terapii, na które szkoła pozyskuje dodatkowe środki, Dyrektor planuje w przyszłym roku stworzenie „Sali doświadczenia świata”. Do pracy z dziećmi niepełnosprawnymi, szkoła dysponuje bogatą bazę pomocy dydaktycznych.
W oddziałach integracyjnych prowadzone są dwie innowacje pedagogi- czne tj.: „Zabawy z chustą Klanza” i „Innowacje nauczania matematyki w klasach I-III w oparciu o koncepcje pedagogiczne C. Freineta oraz propozycje dydaktyczne Z. Semadeniego”. Uczniowie rozwijają swoje zainteresowania w zespołach artystycznych, sportowych, przedmioto- wych, prezentują swoje umiejętności w szkole oraz dla społeczności lokalnej na terenie gminy.